جنگ رسانه‌ ای ؛ تهدیدی پنهان و فرصتی برای تقویت وحدت ملی

به قلم : حدیثه فلاح کریمی ، کارشناس رسانه و فعال اجتماعی

جنگ ۱۲ روزه بین رژیم صهیونیستی و ایران که با تجاوز رژیم صهیونیستی آغاز شد ، نشان داد که بخش اعظمی از نبردهای امروز، در میدان رسانه و افکار عمومی رخ می‌دهد. چنانکه در این مدت حجم قابل توجهی از شایعات و اخبار نادرست در شبکه‌ های اجتماعی منتشر شد ؛ اخباری که بسیاری از آن‌ها با هدف تضعیف روحیه مردم و ایجاد سردرگمی ساخته و پخش شده بود و علاوه بر رسانه های معاند ، از سوی برخی افراد که از دانش رسانه ای کمی برخوردار بودند ، بازنشر می شد.

موج نگرانی حاصل از خبرهای غیرواقعی و فضاسازی مخرب برخی دشمنان خارجی و داخلی موجی از ناآرامی اجتماعی را پدیدار و ناامیدی را اینبار در لوای ترس برای حفظ جان و مال به جامعه القا کرد.

همین تجربه برای توجه بیشتر به جایگاه رسانه‌ ها کافی بود و هست ، چرا که امروز رسانه‌ها ، دیگر آینه بازتاب روایت ها نیستند ، بلکه ابزاری سیاسی- اجتماعی بدل شدند که هدایت افکار عمومی و آرامش افزایی اجتماعی در بحران‌ها را در توان دارند.

آرامش و هوش هیجانی ، تلاشی برای مدیریت خشم و اضطراب

در شرایط بحرانی، طبیعیست که جامعه دچار اضطراب و خشم شود، اما اگر این هیجان‌ها کنترل نشود، خود می‌تواند به ابزاری برای موفقیت جنگ روانی دشمن تبدیل شد. در اینجا هوش هیجانی اهمیت قابل ملاحظه ای پیدا می‌کند؛ این مهارت یعنی توانایی شناخت و مدیریت احساسات خود و دیگران.

رسانه‌ها با لحن آرام، تحلیل دقیق و پرهیز از هیجان‌زدگی، می توانند آنچنان مثمرثمر باشند که مردم با آرامش بیشتری اخبار را از درگاه های رسمی و شناخته شده دنبال کنند و از واکنش‌های عجولانه پرهیز و بروز احساسات غیرمنطقی بپرهیزند.

رسانه‌های محلی ، ظرفیتی ممتاز برای وحدت افزایی

رسانه‌های محلی در چنین شرایطی نقش بسیار مهمی دارند ، چرا که آن‌ها به دلیل نزدیکی به مردم و شناخت دقیق‌ تر از زبان ، فرهنگ و دغدغه‌ های منطقه ‌ای می‌توانند اخبار واقعی را سریع ‌تر به جامعه هدف خود منتقل کنند و خط مقدم مقابله با شایعات قرار گیرند که این امر خود اعتماد و وحدت عمومی را تقویت می کند.

اگر رسانه ‌ها بتوانند بجای دامن‌زدن به نگرانی‌ ها، بر همبستگی ، امید و صبر تأکید کنند ، انسجام ملی بیش از پیش تقویت خواهد شد ، آنگونه که بر اساس تجارب پیشین هم در لحظات حساس ، وحدت و همدلی مردم مهم‌ ترین عامل برای عبور از بحران بوده است.

استفاده از زبان آرام ، روایت‌ های انسانی و برجسته‌ سازی داستان ها و واقعیات رقم خورده از دل همبستگی اجتماعی، می ‌تواند به کاهش اضطراب عمومی کمک کند.

جنگ دوازده‌ روزه آموخت که همان ‌قدر که نیروهای نظامی در میدان نبرد می‌جنگند ، رسانه ‌ها هم در جبهه‌ روانی باید فعال باشند.

لزوم تقویت همبستگی ملی با رویکرد اطلاع رسانی موثر

مقابله با اخبار جعلی ، آموزش سواد رسانه‌ ای، کمک به مهار خشم و اضطراب و تقویت همبستگی ملی ، مهم‌ترین مسئولیت رسانه‌ها در چنین شرایطیست. رسانه ‌های محلی و ملی اگر این مسئولیت را جدی بگیرند ، می‌توانند کشور را در برابر جنگ‌های روانی و خبری دشمنان مقاوم ‌تر سازند.

در پایان لازم به ذکر است که در مسیر این روشنگری و تنویر افکار عمومی که همواره مورد تاکید رهبر معظم انقلاب است ، اعتماد دو جانبه میان حاکمیت و رسانه ‌ها ، مهمترین راه برای مقابله با اخبار دروغین و حفظ سرمایه اجتماعی به شمار می آید و اگر رسانه‌ ها از حمایت و اعتماد مسئولان برخوردار باشند ، می‌توانند به بهترین شکل، وظیفه‌ خود را در انتقال حقیقت و ایجاد آرامش اجتماعی را به انجام رسانند.